Nükleer anlaşmada elektrik, arazi, kamulaştırma ve vergi konusundaki dengesizlikte hedef yüzde 20 kazanç
Rusya’ya ödün kâr payı için
© Rusya ile yapılan nükleer anlaşmaya göre Türkiye fazla elektriği de yüksek fiyattan alacak, Rus şirkete ilave arazi verilecek, kamulaştırma ve yabancı çalışan kolaylığı sağlanacak. Ruslar, Türkiye’de vergi bile vermeyecek. Ödünler karşılığında Türkiye’nin tek getirisi kârın yüzde 20’si. O da kâr gösterilirse.
MURAT KIŞLALI
ANKARA - Rusya ile yapılan nükleer anlaşmada Türkiye zaten üretilecek elektriğe 15 yıllık alım garantisi verirken taahhüt edilen miktardan fazla elektrik üretilmesi durumunda da Türkiye’nin bu elektriği alacağı ve bunun için de dünya fiyatlarının çok üzerinde olan 15.33 cente kadar fiyat ödeyebileceği ortaya çıktı. Anlaşmaya göre nükleer santralı işletecek Rus şirkete istediğinde “ilave arazi” de verilebilecek. Ruslara kamulaştırma ve yabancı çalıştırma konusunda “kolaylık” sağlanacak. Üstelik Rus şirket Türkiye’de vergi de vermeyecek. Tüm bu ödünlere karşın, nükleer santralı çalıştıracak Rus şirket, kâr etmesi durumunda, Türkiye’ye sadece yüzde 20 “kâr payı” ödeyecek.
Cumhuriyet’in ele geçirdiği “Akkuyu Sahası’nda Bir Nükleer Güç Santralının Tesisine ve İşletimine Dair İşbirliği Anlaşması”nın bazı hükümleri şöyle:
Türk şirketlerinin katılımı kesin değil: NGS inşası için genel yüklenici, JSC Atomstroyexport’tur. Taraflar, Türk şirketlerinin, tedarik zincirinin üyeleri olarak büyük ölçüde istihdam edilmesinde mutabakata varmışlardır.
İlave arazi verilebilecek: Türk tarafı, (Mersin Akkuyu’daki) sahayı bedelsiz olarak NGS’nin söküm sürecinin sonuna kadar Proje Şirketi’ne tahsis eder. Santralın kurulacağı ve Türk devletine ait ilave arazi de Proje Şirketi’ne bedelsiz olarak tahsis edilir. Gerekli olursa Proje Şirketi, ilave arazi için Orman Fonu’na gerekli ödemeleri yapar.
Kamulaştırma ve yabancı çalışmasına kolaylık: Türk tarafı, Proje Şirketi’ne, özel mülkiyete konu diğer tüm arazilerin kamulaştırılması hususunda kolaylık sağlar. Yabancıların çalışmasına ilişkin gerekli izinlerin alınmasını kolaylaştırır.
Türkiye fazla elektriği de alacak: Türk tarafı, elektriğin satın alınması amacıyla, TETAŞ’ın, Proje Şirketi ile ESA (Elektrik Satınalma Anlaşması) imzalamasını sağlar. Tüm ESA dönemi boyunca taahhüt edilen miktardan daha fazla üretim gerçekleşmesi durumunda, bu elektrik miktarı, ESA hükümlerine uygun olarak satın alınır.
Türkiye’de vergi ödemeyecek: Proje’yle ilgili olan tüm vergiler ve harçlar, Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması dikkate alınmak suretiyle vergilendirilir.
Ödünlere karşı kârın beşte biri: Proje Şirketi, Türk tarafına yıllık bazda Proje Şirketi’nin net kârının yüzde 20’sini verecektir.
