Türkiye'nin tarım ürünleri ithalatı 4.5 milyar dolara ulaştı. ABD'den pamuk, Rusya'dan buğday, Fransa'dan arpa ithal ediyoruz.
Ankara
Ticaret Odası’nın (ATO) hazırladığı ‘Tarım İthalatı’ raporunda Yunanistan’ın yüzölçümünün yaklaşık iki katı büyüklüğünde tarım alanına sahip olan Türkiye’nin, Yunanistan ve ABD’den pamuk, Rusya’dan buğday, Fransa’dan arpa, Mısır’dan pirinç, Ukrayna’dan mısır, Sri Lanka’dan çay, İtalya’dan bakla, Çin’den sarımsak, Panama’dan muz, Meksika’dan nohut, Kanada’dan mercimek ithal ettiğine dikkat çekti.
Raporda, Türkiye’nin 100’ü aşkın ülkeden tarım ürünleri ithalatı yaptığı kaydedildi. Türkiye’nin 24.5 milyon hektar büyüklüğünde tarım alanı bulunduğu, bu alanın 4.2 milyon hektarlık bölümünün ise her yıl nadasa bırakıldığı belirtilen raporda, “Türkiye’nin tarım alanlarının büyüklüğü, AB üyesi Lüksemburg’un yüzölçümünün 95 katı büyüklüğünde, İngiltere’nin ise yüzölçümüne eşit. Danimarka’nın 5.6 kat, Hollanda’nın ve İsviçre’nin 5.9, Moldova’nın 7.2, Belçika’nın ise 8 katı büyüklüğünde tarım alanına sahip olan Türkiye, her yıl Hollanda büyüklüğünde tarım alanını nadasa bırakıyor.
Kuraklık etkiledi
‘Türkiye’nin buğday ambarı’ iken adı artık kuraklıkla anılan Konya Ovası’nın yüzölçümü, Lüksemburg’un toplam yüzölçümünün 6.5 katı büyüklüğünde. Dünyanın en verimli ovalarından biri olan Konya Ovası’nda sulanabilir arazinin ancak dörtte biri sulanabiliyor” denildi.
1980’lerin başında Türkiye’nin tarım ürünleri ihracatının 2 milyar dolar seviyesinde iken, ithalatının sadece 50 milyon dolar olduğuna dikkat çekilen raporda, 30 yıl sonra gelinen noktada, tarım ürünleri ihracatının 4.3 milyar dolar, ithalatının ise 4.5 milyar dolara ulaştığı kaydedildi. Raporda, 30 yılda tarım ürünleri ihracatı iki katına çıkarken ithalatın 90 kat büyüdüğü belirtildi. Son 10 yılda Türkiye’nin 29 milyar 925 milyon dolarının tarım ürünleri ithalatına harcandığı vurgulanan raporda, tarım ürünleri ithalatının toplam ithalat içindeki payının 2009 yılı itibariyle yüzde 3.2 olarak gerçekleştiği belirtildi. Raporda, “TÜİK’in Uluslararası Standart Sanayi Sınıflamasına göre, tarım sektörü 2007 yılında 643 milyon dolar, 2008 yılında 2 milyar 228 milyon dolar, 2009 yılında da 112 milyon dolar açık verdi. Bu yılın ilk 5 ayında açık miktarı 646 milyon dolara ulaştı” ifadeleri kullanıldı.
Pek çok üründe ihtiyacı altında üretim yapan Türkiye’nin, TÜİK’in Nisan 2010’da açıkladığı ‘Bitkisel Ürün Denge’ verilerine göre, sadece şeker pancarı, patates ve nohutta kendi kendine yetebildiğine işaret edilen Raporda, Türkiye’nin, ihtiyacı olan ayçiçeğinin yüzde 46.6’sını, kırmızı mercimeğin yüzde 45.2’sini yeşil mercimeğin yüzde 65.7’sini, pirincin yüzde 75.6’sını, mısırın yüzde 79.9’unu, kuru fasulyenin yüzde 83.7’sini ancak üretebildiği bilgisi verildi.
Buğday üretimi geriledi
‘Buğday ambarı’ olarak bilinen Türkiye’nin, iç talebe yetmediği için artık buğday ithal ettiği, 2009 yılı verilerine göre Türkiye’nin 20.6 milyon ton buğday ürettiği ancak bu miktarın, ihtiyacı karşılamadığı belirtilen raporda şu ifadeler kullanıldı: “TÜİK’in 2008-2009 üretim dönemini dikkate alarak yaptığı belirlemelere göre, kişi başına 216 kilogram buğday tüketen Türkiye, 3 milyon 628 bin ton buğday ithal etti. Bu rakamla Türkiye’nin 2008-2009 üretim dönemindeki ‘ithalat şampiyonu’ buğday oldu. Türkiye, 2009 yılında 27 ülkeden 902 milyon dolarlık buğday ithal etti. Bu ülkeler arasında Rusya, Almanya, Kazakistan, Ukrayna ve Yunanistan başı çekiyor. Türkiye, geçen yıl Rusya’dan 521 milyon dolar, Almanya’dan 102 milyon dolar, Kazakistan’dan 70 milyon dolar, Ukrayna’dan 51 milyon dolar, Yunanistan’dan ise 32 milyon dolarlık buğday ithal etti. Türkiye son 10 yılda toplam 3 milyar 858 milyon dolarlık buğday ve mahlut ithalatı gerçekleştirdi.”
Türkiye’de buğdaydan sonra en çok ekilen tarım ürününün arpa olduğu kaydedilen raporda, yem sektörünün önemli hammaddelerinden biri olan arpa üretiminin hayvancılık sektörü açısından da büyük öneme sahip olduğu vurgulandı. 2000’li yıllara kadar kendi ihtiyacını karşılamanın ötesinde yılda yaklaşık 1 milyon ton arpa ihraç eden Türkiye’nin, geçen yıl Fransa, Rusya, İngiltere, Ukrayna ve Hırvatistan’dan yaklaşık 28 milyon dolarlık arpa ithal ettiği belirtildi. Türkiye’nin geçen yıl 19 ülkeden 135 milyon dolarlık pirinç ithal ettiği, en çok pirinç ithal edilen ülkenin 43.7 milyon dolarla Mısır olduğu ifade edilen raporda, bu ülkeyi 17.8 milyon dolarla Uruguay, 16.3 milyon dolarla ABD, 10.3 milyon dolarla Pakistan, 9.4 milyon dolarla İtalya’nın izlediği bilgisi verildi. Türkiye’nin son 10 yılda pirinç ithalatına harcadığı paranın ise 1 milyar 44 milyon dolara ulaştığı vurgulandı.
Ukrayna’dan mısır geldi
İnsan ve hayvan yiyeceği olarak önemli bir yeri olan mısırın, endüstride de hammadde olarak kullanıldığı belirtilen Raporda, “Mısır üretimi yıllar itibariyle artış gösterse de 2009 yılında Türkiye 25 ülkeden 135 milyon dolarlık mısır satın aldı. Türkiye’nin mısır ithalatında 47.8 milyon dolarla Ukrayna başı çekiyor. Türkiye’nin son 10 yılda mısır ithalatına harcadığı para 1 milyar 659 milyon dolar civarında” denildi. (anka)
38 ülkeden beyaz altın ithal edildi
Raporda bir zamanlar ‘beyaz altın’ olarak nitelendirilen pamuğun, Türkiye’nin tarım ürünleri ithalatında önemli bir yer tuttuğu belirtildi. 2000’li yılların başında, pamuk ekim alanları bakımından Hindistan, ABD, Çin, Pakistan, Özbekistan ve Brezilya’dan sonra yedinci sırada bulunan Türkiye’nin bugün Çin’den sonra dünyanın ‘en büyük ikinci pamuk ithalatçısı’ durumunda olduğu, sadece geçen yıl 1 milyar dolarlık pamuk ithalatı yapıldığı kaydedildi. Türkiye, kendisi yetiştirebildiği halde 2009 yılında 38 ülkeden pamuk ithal etmek zorunda kaldı.
Türkiye’nin pamuk alımı yaptığı ülkeler arasında 525 milyon dolarlık ithalatla ABD ve 245 milyon dolarlık ithalat ile Yunanistan başı çekiyor. Türkiye geçen yıl Türkmenistan’dan 71 milyon dolarlık, Hindistan’dan 32.5 milyon dolarlık, Özbekistan’dan ise 27 milyon dolarlık pamuk ithal etti. Son 10 yılda pamuk ithalatına 8 milyar 381 milyon dolar harcandı.
Sri Lanka çayı içiyoruz
Türkiye’de 1 milyon insanın geçim kaynağı durumunda olan çayın tarımının 204 bin üretici tarafından 767 bin dekar alanda küçük aile işletmeciliği şeklinde yapıldığı belirtilen raporda, “Türkiye, kuru çay üretiminde Hindistan, Çin, Sri Lanka ve Kenya’dan sonra dünyada beşinci sırada yer almasına rağmen 23 ülkeden çay ithal ediyor. 2009 yılında 15 milyon dolarlık çay ithalatı yapıldı. Çay ithalatı yaptığımız ülkeler arasında 8.3 milyon dolarla Sri Lanka başı çekti” denildi.
